جمال الدين محمد الخوانساري

116

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

كند خدا شما را » وبنا بر اين اشاره مىشود بتفسير آيهء كريمه واين كه مراد « به يارى كردن ايشان خدا را » نگهدارى حدود اوست ، وبه « يارى كردن خدا ايشان » را نصرت وغلبه دادن بر اعدا ودشمنان . وممكن است نيز كه مراد به « موعود » ظهور حضرت قائم باشد صلوات اللّه وسلامه عليه و « نگهدارى جمعى از مردم حدود حق تعالى را چنانكه بايد » هرگاه بقدرى باشند كه آن كافى باشد در نصرت آن حضرت سبب تعجيل در ظهور آن حضرت گردد واين منافاة ندارد با اين كه ظهور آن حضرت در زماني شود كه ظلم وستم در جهان بسيار شود چنانكه در أحاديث وارد شده زيرا كه ممكن است كه با وجود بسيارى ظلم در آن وقت جمعى خاصّ باشند كه نگهدارى حقوق خدا چنانكه بايد بكنند وناصر آن حضرت توانند شد بخلاف ساير أوقات كه هر چند ظلم كمتر باشد آن نحو مخلصان ويارى كنندگان نباشد ، وممكن است نيز كه مراد اين باشد كه اگر شما اتّفاق كنيد بر نگهدارى حدود حق تعالى تعجيل فرمايد حق تعالى در ظهور آن حضرت ، زيرا كه ديگر مانعى از آن نباشد ، واين منافاة ندارد با اين كه اين معنى متحقق نشود وآخر ظهور آن حضرت در زماني شود كه ظلم فرو گيرد زمين را بسبب اين كه از حدّ در گذرانند ظلم را چنانكه حق تعالى مدارا ميكند بلطف خود با هر ظالمي تا اين كه چون از حدّ درگذراند رسوا كند أو را « 1 » . 7592 لو يعلم المصلّى ما يغشاه من الرّحمة لما رفع رأسه من السّجود . اگر بداند نماز كننده آنچه را فرو مىگيرد أو را از زحمت هر آينه بر ندارد سر خود را از سجده ، يعنى همواره مشغول نماز باشد . 7593 لو لم يتواعد اللّه سبحانه لوجب ان لا يعصى شكرا لنعمته .

--> ( 1 ) اين عبارت مأخوذ از اين شعر مولويست : « لطف حق با تو مداراها كند * چون كه از حد بگذرد رسوا كند »